In de afgelopen weken is de televisiekijker getrakteerd op een zomerseries van de KRO/NCRV. Deze week worden de laatste 4 afleveringen uitgezonden van dit moderne drama. Zelf heb ik op NPO Plus die afleveringen bekeken zodat ik al begin de week weet hoe het afloopt.

Ik kan me series uit de 80^e jaren herinneren zoals De Appelgaard en Het Wassende Water; daar genoot ik enorm van, en ik moet zeggen dat ik zeker net zo geboeid was door het verhaal van de familie Praal in Swanenburg.

4 Weken lang hebben we per week het verhaal uit de ogen van een van de vier kinderen beleefd. Hetzelfde verhaal weliswaar, maar telkens komen nieuwe stukjes te weten waar we tijdens de voorgaande weken niet van op de hoogte waren.

Deze week de ontknoping met de beide ouders als doorgeefluik als het ware. Na donderdag zal ik dit stukje afmaken. Ik kan alleen nu zeggen dat de eerste vier weken zeker de moeite waren om te volgen.

Dat vanuit de politiek beloftes worden gedaan die lang niet altijd waargemaakt worden is te allen tijde. Toen ik jong was werd in Engeland vaak teruggekeken naar de tweede wereld oorlog. Bepaalde Movietoon beelden uit die tijd zitten nog goed in mijn geheugen waaronder de terugkomst van Chamberlain (Minister President van de VK 1937-1940) uit München in september 1938. In zijn hand een stukje papier waarop een intentieverklaring stond van Adolf Hitler en Neville Chamberlain om, onder andere, nooit weer oorlog tegen elkaar te voeren. Chamberlain vatte de overeenkomst samen in de kreet: “Peace in our time”, oftewel Vrede in onze tijd. Een jaar later werd oorlog verklaard tussen de twee landen die ruim vijf jaar zou duren.

Ik begreep toen dat veel Engelsen weinig waarde hechtten aan die intentieverklaring, maar de Britse parlement wilde niet overgaan tot voorbereidingen om oorlog te kunnen voeren.

Er is weinig veranderd. Politici maken beloftes maar de praktijk loopt vaak anders. De voorbeelden momenteel stapelen zich op. Corona steun, watersnood steun, terugbetaling gedupeerden van o.a. de kinderopvangtoeslagaffaire, compensatie aardbeving schade, noem maar op.

Voor de camera’s ziet het er mooi uit. Met veel persaandacht worden die beloftes meegedeeld. Naderhand blijkt dat lang niet alles uitkomt zoals feitelijk werd belooft. Regels worden samengesteld waardoor sommigen buiten de boot vallen.

Velen kijken er niet van op dat zulke beloftes niet of niet helemaal worden waargemaakt. Wat wel nieuw is de manier waarop we tegenwoordig op de hoogte worden gehouden van verschillende verhalen. Mogelijk zijn mensen van de internet generatie niet zo bewust van hoe het vroeger was, maar alles bewoog wat trager toen het nieuws alleen maar in kranten of op radio en televisie verscheen.

Er wordt vol optimisme gesproken over de noodzaak van een nieuwe cultuur in Den Haag, alsof een verflaag alle tekortkomingen in een woning kan oplossen. Mijn inschatting is dat Mark Rutte volledig bereid is in te stemmen met die wens, maar in werkelijkheid alleen sleutelen aan de manier waarop alles naar buiten komt. Achter de schermen zal wat hem betreft niets veranderen.

Vandaag leerde ik van de radio dat periodieke bosbranden vaak goed zijn voor de natuur op zich. Te vaak in hetzelfde gebied echter niet. Wordt het niet tijd dat de bosbranden van Rutte en de VVD goed geblust worden? Gezien het stemgedrag in de laatste verkiezingen kan dat keermoment helaas nog even op zich laten wachten.

Wij kennen deze woorden van de verhalen uit de Verenigde Staten over de status van gay militairen. Het principe van niet vragen en niet vertellen kennen wij ook allemaal in Nederland.

Toen ik ruim 40 jaar geleden voor het eerst naar Nederland kwam las ik in een gids dat je beter in de kroeg niet kan beginnen over de politiek. Vooral is het niet de gewoonte om openlijk over jouw stemgedrag te praten, al geldt dat niet voor iedereen. Het is in de loop der jaren wat minder gevoelig geworden gezien de ontzuiling van de politiek, maar niet iedereen kan begrip opbrengen voor het stemmen op nieuwe, meer extremistische partijen.

Met bepaalde persoonlijke dingen hoor je vaker dat jij er niet mee te koop moet lopen. Wat een ander niet weet kan simpelweg niet tegen je worden gebruikt, en in een tijdperk van sociale media is dat zeker goed advies.

Op een soortgelijke manier probeert de Nederlandse overheid ook zo te handelen. Met succes overigens. Al bestaat de wet openbaarheid van bestuur (WOB) trekt juist de overheid, landelijk maar ook lokaal, daar zo weinig mogelijk van aan. Kort samengevat, als een overheidsinstantie bepaalde informatie niet vrij wil geven halen ze alles uit de kast om dat niet te doen. Dit kan variëren van vertragingstechnieken tot het uitgeven van grotendeels zwartgelakte documenten.

Het gaat niet om een kijkje in keuken te mogen nemen. Het is overduidelijk dat WOB verzoeken worden geblokkeerd omdat wij anders achter stukken zouden komen die incriminerend zouden zijn, stukken die lijnrecht tegenover de officiële antwoorden staan en zelfs het falen in het handelen van bepaalde figuranten gelijk duidelijk zouden maken.

Natuurlijk is de motivatie achter een WOB verzoek ook een ding. Soms kan het onderdeel van een campagne zijn om iemand zwart te maken – punt. Vaker is het gewoon de journalistiek die graag namens ons allen de processen achter besluiten openbaar willen maken. Hoe dan ook, de vragen zijn terecht en wij, de burgers, hebben het recht een oordeel te vormen over onze politieke leiders op basis van feiten en niet alleen persberichten.

De conclusie is anders dat wat het daglicht niet kan verdragen waarschijnlijk ook niet deugde. De leed onder de gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire is nog niet verholpen, bij voorbeeld.

De vragen over het coronabeleid en de informatie waar de kabinet beslissingen op baseerde blijven vooralsnog onbeantwoord. Het ministerie van Volksgezondheid (VWS) heeft besloten dat zij zelf mogen bepalen welke informatie wanneer wordt uitgegeven. Wij mogen het vlees keuren maar de slager beslist welke stukken vlees het wordt. Dat was niet de bedoeling van de wet.

Dit verschijnsel is niet nieuw in Nederland, maar wordt wel steeds vaker en strenger toegepast. Wij dienen bezorgd te zijn over zo’n tendens: dit raakt ons allemaal.

P.S. Ik heb zojuist gelezen dat de vorige minister voor gezondheid in de VK gebruikte ook zijn privé email account om ministeriële correspondentie te voeren, in het bijzonder over de contracten voor het aanschaffen van beschermende kleding voor zorg medewerkers in het begin van de corona periode. Verder van fraai inderdaad maar niet expliciet verboden daar. Het resultaat is wel dat zulke mails niet voorkomen in de archieven van de overheid. Maar goed, telefoongesprekken ook niet, en dat is niets nieuws.

De laatste jaren wordt er steeds meer misbruik gemaakt van het begrip ‘voorbeeld functie’. Het probleem ligt in het selectief toepassen van het verwijt en een bekrompen verwachting van de mensen die een leiders rol hebben.

In Eindhoven plaatst een LPF raadslid vraagtekens bij de ontheffing die de burgemeester aldaar geniet wat het rijden over busbanen betreft. Zijn verontwaardiging is belachelijk, vooral als hij opstoppingen in de spits erbij haalt. Een auto die goed doorrijdt veroorzaakt geen verkeersproblemen in de hele stad!

Like it or not, burgemeesters zijn de regisseurs van hun gemeente. Ze knippen niet alleen lintjes door maar zorgen dat actie ondernomen wordt bij calamiteiten. Het is soms broodnodig dat ze goed mobiel zijn – en in Eindhoven wordt zelfs gebruik gemaakt van een elektrische dienstauto. Over voorbeelden gesproken!

Ik erger me al jaren aan de fysieke bescherming gegund aan Geert Wilders, bij voorbeeld. Daardoor heeft hij de vrijheid geen blad voor de mond te nemen als het gaat over immigranten – terwijl de rest van ons aanzienlijk voorzichtiger moeten zijn met controversiële meningen uiten.

Overigens, diezelfde Geert Wilders klaagt altijd over de elite in Den Haag, maar het blijft een feit dat de belangrijkste leiders in de politiek of het bedrijfsleven, noem maar op, altijd mensen zijn met bijzondere talenten. Die hebben we eenmaal nodig, net zo hard als we mensen van diverse pluimage nodig hebben in het parlement om de checks and balances uit te voeren.

Hoe je wendt of keert, onze leiders zijn, in functie althans, niet ‘one of us’. We zouden moeten ophouden met de pretentie dat ze dat wel zijn; de taken en verantwoordelijkheden die ze hebben maken ze speciaal, en zeker in vergelijking met het bedrijfsleven, bepaald niet rijk.

Een volk is niet glad te strijken al zouden we dat willen. Ik heb liever dat de kloof tussen arm en rijk smaller werd zodat minimum inkomens, pensioenen en de woningmarkt het nood voldoende dekt. De roep om normaal te doen komt niet uit de monden van mensen die bovengemiddeld verdienen en uitgeven. Solidariteit verdampt snel naar mate men meer geld heeft. Dit zijn ongelijkheden waar wij ons druk om moeten maken, niet of een burgemeester ontheffing heeft om in zijn dienstwagen ook op busbanen te mogen rijden.  

Er zijn de afgelopen week zorgelijke fouten gemaakt in Nederland.

Ineens vindt de politiek dat de pers een onmisbaar kracht is in onze rechtsstaat, maar al jaren maakt Den Haag het zo moeilijk mogelijk voor journalisten achter de waarheid te komen. Zelfs nu dat een mediabedrijf wordt gedwongen een televisie uitzending te schrappen wordt niet gelijk bekend gemaakt waar precies die dreiging uit bestond.

De nationale veiligheid is in het geding. Wij – de gewone burgers – mogen de details niet weten. Welke streep trekken we? Accepteren we het annuleren van een televisie programma, of wachten we totdat vergaande maatregelen ons treffen. Een lockdown, misschien? Of een avondklok weer? Waar trekken we de grens?

Met corona zijn wij vanuit alle hoeken voorzien van informatie. Wij mochten het geloven of niet, en gelukkig hebben verreweg de meeste mensen voldoende steun voor de coronamaatregelen opgebracht.

Nu hebben wij geen informatie over het incident van vandaag. Zelfs de gezondheidstoestand van de schietpartij deze week, Peter R, de Vries, is niet aan ons meegedeeld. Alle privacy regels ten spijt, ‘hij vecht voor zijn leven’ is geen mededeling.

Word wakker, meneer Rutte. Zorg dat wij geïnformeerd blijven. Als de dreiging uit de criminele onderwereld komt, vertel ons dat. En snel. Ik wil morgen niet wakker worden om ineens achter te komen dat het criminelen is gelukt de conventionele media in ons land monddood te maken.

Dit mag niet escaleren zonder openheid van zaken te doen.

In de regel verkondigt Nederland dat losgeld nooit wordt betaald aan terroristen of criminelen. Het cancelen van een televisieprogramma zie ik als losgeld. Wie achter de dreigementen zat zal nu zeer tevreden zijn; niet alleen was de missie geslaagd, maar het volk wordt ook nog dom gehouden.

Ik ben geen activist maar ik doe wel een oproep aan de regering: doe zo snel mogelijk hier een inhoudelijke mededeling over; dit is te belangrijk achter gesloten deuren te houden.  

Net toen iedereen dacht dat de doelstelling bij het bestrijden van corona was gehaald duikt een nieuw probleem op.

De drukte in de ziekenhuizen door corona is grotendeels weg. Het aantal corona patiënten is sterk gedaald; alleen de druk op het personeel blijft zorgelijk. Het gevaar voor ouderen en kwetsbaren is ook drastisch verminderd nu het vaccinatieprogramma op volle toeren draait. Dit was de reden dat de regering, met steun van de tweede kamer, bijna alle corona maatregelen recent heeft teruggedraaid.

De beperkingen die wij opgelegd kregen hadden als basis de druk op de zorg te verminderen en de gezondheid van kwetsbaren te beschermen.

Nu komt een nieuw aspect om de hoek kijken. De Nederlander vindt dat een vakantie vieren in het buitenland een soort goddelijk recht is, en net op het moment dat het weer mogelijk wordt dreigt het gevaar dat besmetting in eigen land (laat staan in enkele populaire vakantiebestemmingen) dusdanig hoog toenemen weer dat reizen zonder beperkingen niet mogelijk wordt.

Zelfs in het parlement wordt dit naar voren geschoven als reden om weer aan maatregelen te denken. In plaats van beperkingen accepteren om de zorg overeind te houden voor iedereen en de ruimte te geven voor bescherming door vaccineren, zouden we in feite worden gevraagd om dat weer te doen zodat wie dat wil op vakantie kan gaan naar het buitenland. Zoals mijn jonge huisgenoot zou zeggen: dit is te krankjorum voor woorden!

Waren de oorspronkelijke doelen ethisch verdedigbaar, de nieuwe gronden stoelen puur op hebberigheid. Een vakantie vieren in eigen land was altijd mogelijk maar nee, dat was niet voldoende. Mensen weer opzoeken was weer mogelijk en zelfs uitgaan met z’n allen, maar excessen in nachtclubs bij voorbeeld dreigen de cijfers dusdanig te verstoren dat Nederland weer rood kleurt in Europa.

Zelfs met gebruik van de QR code lukte het in een nacht in een discotheek 1 derde van de bezoekers te doen besmetten. België haalt nu met bussen tegelijk eigen vakantiegangers op uit het zuiden van Europa die in de populaire badplaatsen besmet raken. Dat zijn maar twee voorbeelden uit het nieuws.

Zelf vind ik dat het nachtleven langer op slot had moeten blijven. Wij weten nog niet wat het kabinet gaat voorstellen vanavond (9 juli 2021) maar een sluitingstijd voor alle horeca van middennacht lijkt waarschijnlijk.

Van alle vrijheden die we normaal gesproken hebben is de vrijheid om uit je dak te gaan in het nachtleven of lazarus te worden in gezelschap het minst belangrijk in mijn opinie. De vrijheid om op vakantie te gaan specifiek in het buitenland zit daar vlak in de buurt. Hoog op de lijst – althans, veel hoger – staan dingen als gezondheidszorg, werken, onderwijs, winkelen en elkaar sociaal kunnen ontmoeten, ook voor het beleven van godsdienst, cultuur en politiek.

 De ethiek wordt nu door corona op een andere manier uitgedaagd dus.

Lang niet iedereen is voetballiefhebber. De EK die momenteel bezig is met de tweede van de poelwedstrijden houdt ook niet iedereen bezig. Toch hebben we reden om blij te zijn dat zo’n competitie er is, en niet omdat de corona maatregelen eindelijk de ruimte bieden voor zoiets.

Gisteren keek ik naar de wedstrijd tussen Frankrijk en Duitsland. De generatie van mijn ouders hebben de tweede wereld oorlog meegemaakt. Ik kon de gedachte niet bedwingen dat het feit dat vertegenwoordigers van die twee landen samen op een veld voetbal speelden ons herinnert aan de vrede die wij sinds 1945 in Europa kennen.

De viering van 4 en 5 mei in Nederland maakt gelukkig nog steeds indruk op mensen, en een EK onbewust op dit vlak ook.

Nu zit ik naar de match tussen Finland en Rusland te kijken. Deze twee landen beschouwen elkaar als rivalen en de wedstrijd wordt op bepaalde momenten zeer hard gespeeld. De commentator memoreerde net dat het voor Finland en Rusland eigenlijk een Derby is ‘net zoals tot sinds kort ook het geval was tussen Nederland en Duitsland’.

Kortom, al raakt de EK koorts jou niet, wees blij dat een Europese Kampioenschap mogelijk is; het is een van de tekens van de Europese Vrede.

Toen ik nog niet zo lang in Nederland woonde, bijna 40 jaar geleden inmiddels, werkte ik als freelance leraar Engels en redacteur van Engelse teksten. Van programma aantekeningen van het North Sea Jazz Festival, bij voorbeeld, tot onderzoeksrapporten voor het Proefstation voor de Fruitteelt in Wageningen, las ik Engelse teksten door en corrigeerde ik taalfouten.

Ergens in het voorjaar van 1983 of 1984 diende ik een declaratie in maar een betaling bleef uit. Ik belde en schreef brieven maar het geld kwam niet. En passant had ik het er over met een vriend van mij. “Weet je wat je moet doen?”, zei hij. “Zeg maar dat je dat geld nodig hebt voor je vakantie en dat anders het niet door kan gaan.”

Ik was niet overtuigd, maar ik heb nog gereclameerd met een verwijzing naar mijn vakantieplannen. Wonder boven wonder, binnen een week stond het geld op mijn rekening. Toen al leerde ik dat vakanties heilig zijn in Nederland.

Vandaag de dag is er niets veranderd. Bovenaan de lijst van dingen die mensen willen doen zodra de corona maatregelen het toestaan staan twee dingen: een terrasje pakken en vakanties. Buiten zitten met een biertje is een binnenlandse aangelegenheid en men wordt boos op de overheid als dat niet kan of alleen met beperkingen.

Met vakanties ligt het anders. De voorkeur van velen is een buitenlandse vakantie en daar gaat de Nederlandse overheid maar deels over. De regels in het land waar we naartoe willen bepalen of het wel of niet haalbaar is. Er is veel aandacht voor de discussies in Brussel over een Europese vaccinatiepaspoort, een bewijs dat aangeeft of je vrij de grens over mag of niet.

In het nieuws vandaag een verhaal over mensen die voordringen om een vaccinatie te krijgen, met daarbij de opmerking dat sommige van die mensen mogelijk als beweegreden had het in aanmerking komen voor een buitenlandse vakantiebestemming.

Vakantie vieren in eigen land wordt door velen gezien als een tweederangs optie. Tot mijn 24^e deed ik zelf niets anders. Het weer was misschien niet beter dan thuis, maar je had geen taalproblemen of vreemde valuta nodig.

Ik groeide op in een land waar de auto de heilige koe was; in Nederland is dat voor mijn gevoel de buitenlandse vakantie.

The planning for the Dutch anti-corona vaccination programme has been published. The group I am in shows in a time line from the very end of March to nearly the end of September. This applies to all elderly people living at home. The 18-60 group, which was originally supposed to be last in line, will begin already in May and their time line actually stops before the one for my group!

The bottom line is that I may have to wait 8 or 9 months for my turn. Knowing my luck with lotteries, that is probably what will happen.

For my own safety, I cannot make plans to visit anywhere or go on holiday or be with a group of friends for another three quarters of a year.

To be honest, I am feeling quite low today. I have even taken the unprecedented step of writing letters to the Prime Minister and the Minister of Health. Together with the rest of the cabinet, they are responsible for making these plans.

Let me compare the reports from the UK:

Broadly, vaccines are being given to the most vulnerable first, as set out in a list of nine high-priority groups, covering around 30 million people.
They are thought to represent 90-99% of those at risk of dying from Covid-19.
1. Residents in care homes for older adults and their carers
2. 80-year-olds and over and frontline health and social care workers
3. 75-year-olds and over
4. 70-year-olds and over and clinically extremely vulnerable individuals
5. 65-year-olds and over
6. 16- to 64-year-olds with serious underlying health conditions
7. 60-year-olds and over
8. 55-year-olds and over
9. 50-year-olds and over

30 million people is around half the UK population, and double the Dutch population. Those 9 groups cover most people at risk. In the UK I would be in group 5.

What’s more, the UK hopes to have everyone in those 9 groups vaccinated by Easter, which is the beginning of April.

The Dutch programme has put several parallel lines in place, 4 in fact. Their excuse – sorry, explanation – is the implementation of different vaccines. All those four lines stretch well into September. The line I am in stretches the furthest. Although I am in the 90-99% of vulnerable people (according to the BBC report), I could conceivably one of the last in the Netherlands to be vaccinated. So much for prioritising the vulnerable!