Het RIVM is gekomen met een getal: 320.000. Dat is het aantal gezonde levensjaren dat verloren is gegaan door uitgestelde medische behandelingen in de corona periode. Op de radio vanochtend hoorde ik een gast proberen uit te rekenen over hoeveel mensen dat ging. Het moet echt niet gekker worden …!

Een groot getal noemen doe je om indruk te maken. Wij leren op school dat statistieken beter te plaatsen zijn als percentage, en om een percentage uit te rekenen heb je twee getallen nodig. Dit stukje nieuws was gelijk misleidend om dat slechts één getal werd geciteerd.

Bij voorbeeld: wat is de schatting van het totaal aantal te verwachten gezonde levensjaren in Nederland? Als je goed nadenkt zou dat in de honderden miljoenen lopen, toch? Wat is dan het percentage?

Stel dat we uitgaan van 17,5m mensen in Nederland, en dat gemiddeld elk van die mensen nog 10 gezonde levensjaren te gaan heeft. Dan is dat 175m levensjaren, waarvan 320.000 slechts 0,18% vertegenwoordigen. Mijn keuze voor een gemiddelde van 10 is erg conservatief, schat ik in. De levensverwachting van pasgeborene is nu al boven de 70, en voor mensen die nu 65 jaar zijn is dat alsnog ruim meer dan 10 jaar erbij.

Welk getal oogt dramatischer? 320.000 of 0,18%?

In het Engels is er een befaamde uitspraak: er bestaan leugens, verdraaide leugens, en statistieken! Ik nam de moeite om te proberen het getal van het RIVM in een context te plaatsen, maar velen zullen stoppen met denken bij het lezen van het getal zelf. Dit neem ik zowel het RIVM kwalijk alsmede de mediabronnen die hier te weinig vragen erbij hebben gesteld.